„Za czym kolejka ta stoi? PRL w muzycznym zwierciadle” prowadzi przez cztery dekady polskiej muzyki – od powojennej odbudowy życia kulturalnego, przez jazz, bigbit i festiwale w Opolu i Sopocie, aż po rock, punk i Jarocin. To opowieść o twórcach balansujących między cenzurą a artystyczną niezależnością oraz o publiczności szukającej własnego głosu.
obraz
Na wystawie można zobaczyć instrumenty, kostiumy, plakaty, archiwalne nagrania i fotografie związane m.in. z Mieczysławem Foggiem, Czesławem Niemenem, Marylą Rodowicz, Korą, Skaldami, TSA, Robertem Brylewskim czy Wojciechem Waglewskim. Wiele prezentowanych eksponatów zostało udostępnionych publiczności po raz pierwszy.
Ekspozycja pokazuje muzykę na tle codzienności PRL-u – kolejek i niedoborów, cenzury, fascynacji Zachodem, rozwoju radia, pocztówek dźwiękowych i wielkich festiwali. Muzyka stawała się zwierciadłem epoki: odbijała jej paradoksy, napięcia i aspiracje.
Nie ma tu jednej historii muzyki PRL-u. Wystawa pokazuje różne postawy twórców i odbiorców – od funkcjonowania w ramach oficjalnej kultury, przez poszukiwanie własnej przestrzeni, po otwarty sprzeciw. Przypomina również o ograniczeniach, jakie na rozwój muzyki nakładały cenzura, realia ekonomiczne, trudności z dostępem do sprzętu, nagrywaniem i dystrybucją.
Ważną częścią ekspozycji są głosy tych, którzy tamtą muzykę tworzyli, słuchali jej i obserwowali jej przemiany. W rozmowach zrealizowanych specjalnie na potrzeby wystawy występują m.in. Krystyna Prońko, Maryla Rodowicz, Magda Umer, Piotr Metz i Wojciech Waglewski. Ich wspomnienia pozwalają spojrzeć na PRL nie tylko przez pryzmat archiwów i muzealnych obiektów, ale także osobistych doświadczeń.
„Za czym kolejka ta stoi? PRL w muzycznym zwierciadle” to opowieść nie tylko o muzyce, lecz także o jej słuchaczach, państwie próbującym kontrolować kulturę i rzeczywistości, która nieustannie wymykała się prostym podziałom.
Kuratorzy: Krzysztof Banach (kurator prowadzący), Marek Stremecki, dr Tomasz Toborek, dr Joanna Hübner-Wojciechowska
♦ Kiedy? 3 września – 6 grudnia 2026
♦ Gdzie? Muzeum Historii Polski, sala wystaw czasowych, poziom 0, ul. Gwardii 1, Warszawa
Patroni medialni: Polskie Radio, Program 1 Polskiego Radia, „Rzeczpospolita”, rp.pl, TVP Kultura, „Jazz Forum”, dzieje.pl, Onet