Wydarzenie stanowi wyjątkową okazję do spotkania z twórczością jednej z najbardziej radykalnych i niekonwencjonalnych grup artystycznych w Polsce oraz do refleksji nad dziedzictwem kontrkultury, która na trwałe wpisała się w historię polskiej sztuki współczesnej.
f
23 kwietnia 2026 roku, dokładnie 40 lat od pierwszego „Ujawnienia” Totartu zapraszamy na Uniwersytet Gdański – w miejsce, w którym narodziła się jego działalność. W ramach obchodów zaplanowano konferencję naukową „Nie tylko Totart – alternatywne ruchy kulturowe w Polsce Ludowej
i okresie transformacji systemowej” oraz szereg wydarzeń artystycznych – m.in. happening muzyczno-teatralny inspirowany działaniami grupy, wernisaż wystawy prac Pawła Paulusa Mazura, pokazy filmów dokumentalnych oraz wieczorne koncerty i działania performatywne.
Dzień później, 24 kwietnia, refleksja nad zjawiskami kontrkulturowymi okresu PRL i transformacji systemowej przeniesie się do Europejskiego Centrum Solidarności, gdzie w pięciu panelach tematycznych zaprezentują się badacze i badaczki z ośrodków naukowych w całej Polsce. W programie znajdą się wystąpienia poświęcone m.in. kontrkulturze studenckiej, niezależnej sztuce i muzyce, alternatywnym obiegom wydawniczym oraz fenomenowi trójmiejskiej sceny artystycznej.
Organizatorzy:
Fundacja Transgressive Art
Uniwersytet Gdański
Partnerzy:
Stowarzyszenie Autorów ZAiKS
Fabryka Styropianu STYROPAK sp. z o.o.
Akademickie Centrum Kultury Uniwersytetu Gdańskiego Alternator
Centrum Aktywności Studenckiej i Doktoranckiej UG
Wydział Filologiczny UG
Wydział Historyczny UG
Biblioteka UG
Partnerzy części naukowej:
Europejskie Centrum Solidarności
Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Gdańsku
Polskie Towarzystwo Nauk Politycznych Oddział Gdańsk
Stowarzyszenie Symetria Polanki
Instytut Bałtycki
PROGRAM
23.04.2026 r. // Uniwersytet Gdański
Panel studencki w ramach konferencji naukowej
„Nie tylko Totart – alternatywne ruchy kulturowe w Polsce Ludowej i okresie transformacji systemowej”
budynek Wydziału Historycznego i Wydziału Filologicznego, ul. Wita Stwosza 55
11:00-11:15 Jakub Maruszak / Uniwersytet Gdański
Prefabrykowana nostalgia. Socrealizm i socmodernizm w alternatywnej wyobraźni estetycznej współczesnej kultury Polski.
11:15-11:30 Zuzanna Bramowicz / Uniwersytet Jagielloński
Bunt medialno-kulturowy - analiza porównawcza PRL i współczesnej Polski
11:30-11:45 Olga Sapiechowska / Uniwersytet Warszawski
Trasa - zlot - hipchata. Konstrukcja przestrzeni subkultury hipisowskiej czasów PRL na podstawie powieści „Mistycy i narkomani” Wojciecha „Tarzana” Michalewskiego
11:45-12:00 Julia Kuster / Uniwersytet Gdański
Alternatywne ruchy kontrkulturowe PRL-u w kulturze filmowej na przykładzie filmu Raz, dwa, trzy (1972) Piotra Szulkina
12:00-12:15 Wiktor Brożek / Uniwersytet Jagielloński
Środowisko „Po prostu” — buntownicy czy koniunkturaliści?
12:15-12:30 dyskusja
T – Transmisje Pamięci // uroczyste otwarcie konferencji naukowej „Nie tylko Totart – alternatywne
ruchy kulturowe w Polsce Ludowej i okresie transformacji systemowej”
dyskusja z udziałem osób związanych z Totartem – „Totart - sztuka, prowokacja, polityka – 40 lat później.”
godz. 13:00 / sala 1.48, budynek Wydziału Historycznego i Wydziału Filologiczneg
uczestnicy: Paweł „Paulus” Mazur, Dariusz „Brzóska” Brzóskiewicz, Ryszard Tymon Tymański, Zbigniew Sajnóg, Mikołaj Jurkowski.
prowadzenie: Łukasz Bień
O – Obecność ujawniona // odsłonięcie tablicy pamiątkowej
godz. 14:30 / hol budynku Wydziału Historycznego i Wydziału Filologicznego
projekt tablicy: Paweł Paulus Mazur
T – Teatr Totalny // happening muzyczno-teatralny „Dach”
godz. 14:45 / hol budynku Wydziału Historycznego i Wydziału Filologicznego
Performans inspirowany wydarzeniami z lat ‘80, w którym śmiech, absurd i cielesność służyły rozbijaniu skostniałych form kultury. Wystąpi duet Brzóska de Paulus oraz studenci Uniwersytetu Gdańskiego, tworząc wspólną przestrzeń działania – bez hierarchii i bez dystansu.
A – Atak Formy // wernisaż wystawy Pawła Paulusa Mazura
godz. 15:15 / hol budynku Wydziału Historycznego i Wydziału Filologicznego
Wystawa prezentuje przekrojowy wybór prac artysty, którego cechuje ironia, refleksyjny humor oraz krytyczne spojrzenie na rzeczywistość, nawiązujące m.in. do witkacowskiej idei „samozapisywania się w historii”.
R – Rozum Odzyskiwany // pokaz filmów „TOTART czyli odzyskiwanie rozumu”, reż. Bartosz Paduch
oraz „Partia, pieniądze, rock&roll III - Nie wierzę politykom", reż. Paweł Chmielewski, Wojciech Fułek
godz. 16:00 / sala 1.43, budynek Wydziału Historycznego i Wydziału Filologicznego
T – Turbulencje Słów i Tonów // koncert i działania performatywne
godz. 20:00 / Biblioteka Główna Uniwersytetu Gdańskiego
w programie: występ duetu Brzóska de Paulus (chill wave electro poetry), koncerty studenckich zespołów oraz odczyty poetyckie artystów związanych z Totartem
Szczegółowe informacje na stronie https://ack.ug.edu.pl/events/40-lat-totartu-obchody-jubileuszu-na-uniwersytecie-gdanskim-i-w-europejskim-centrum-solidarnosci/?occurrence=2026-04-23
