fot

W tomie znalazły się dramaty podejmujące tematy polskiego antysemityzmu, tożsamości rozdartej między dwiema tradycjami oraz traumy pogromu w Jedwabnem. Centralne miejsce zajmuje Nasza klasa – nagrodzona Nike, wciąż poruszająca opowieść o sąsiedztwie przeradzającym się w przemoc, o pamięci, która dzieli, i o próbie zrozumienia własnej historii.

Tom obejmuje pięć sztuk:

1. Obywatel Pekosiewicz – dramatyczny powrót do Marca 1968, widziany z perspektywy prowincjonalnego Zamościa. W mieście targanym ideologicznymi napięciami o duszę „dziecka wojny” walczą biskup i sekretarz partii. Lokalność staje się tu zwierciadłem ogólnopolskich niepokojów.

1. Nasza klasa – przejmująca opowieść inspirowana pogromem Żydów w Jedwabnem. Autor śledzi losy uczniów jednej klasy – Żydów i Polaków – na przestrzeni 70 lat, od czasu wojny po współczesność. To dramat o winie, współistnieniu, pamięci i próbie pojednania, a zarazem jeden z najważniejszych głosów w debacie o relacjach polsko-żydowskich.

1. Historia Jakuba – poruszająca, oparta na faktach historia księdza-filozofa żydowskiego pochodzenia, który staje w obliczu bolesnych pytań o tożsamość, przynależność i duchową integralność. Intymny dramat o człowieku rozdwojonym między światem wiary, historii i własnego sumienia.

1. Fatalista – zainspirowany prozą Isaaca Bashevisa Singera portret młodych zasymilowanych Żydów tuż przed katastrofą II wojny światowej. Filozofia fatalizmu i woluntaryzmu splata się tu z historią, prowadząc bohaterów ku decyzjom ostatecznym, naznaczonym tragicznym ciężarem czasu.

1. Akropolis nasze – najnowszy, dotąd niepublikowany dramat Słobodzianka. Autor rekonstruuje powstawanie legendarnego spektaklu Akropolis Jerzego Grotowskiego – przedstawienia, które poprzez Wyspiańskiego próbowało dotknąć niewyrażalnego doświadczenia Holocaustu.

W tekstach Słobodzianka uwiodło mnie, jeśli mam być szczery, rzadkie połączenie spontaniczności i przemyślności: jest to, zdaje się, facet, który cholernie lubi to, co robi i zna właściwe chwyty. Cieszy go opowiadanie historii i wie zarazem, że najlepsze historie, zwłaszcza te opowiadane w teatrze, nigdy nie są nowe i nieznane, przeciwnie, znają je wszyscy i nieraz się nimi cieszyli. Tylko to, co opowiadane wielekroć, pozwala smakować swoją urodę: ponieważ znamy fabułę i generalia narracji, uwagę przyciągają detale, drobne innowacje, niespodziane wtręty, a także język opowieści (jak wtedy, gdy nam ktoś znany tekst przedstawi na przykład w suahili). A właśnie w takich szczegółach kryje się nie tylko diabeł, ale również piękno świata.

Krzysztof Wolicki

 Tadeusz Słobodzianek (1955) – dramatopisarz, krytyk teatral­ny, reżyser, kierownik literacki i dyrektor teatrów. Studiował teatrologię na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie pod kierunkiem m.in. prof. Jana Błońskiego. W latach 1978–1981 pisał recenzje teatralne pod pseudonimem Jan Koniecpolski, najpierw w „Studencie”, następnie dla tygodnika „Polityka”. W latach 2010-2012 dyrektor Teatru Na Woli im. T. Łomnickie­go, w latach 2012-2022 dyrektor Teatru Dramatycznego m.st. Warszawy, twórca Laboratorium Dramatu, Fundacji Sztuka Dialogu oraz Szkoły Dramatu. Współtwórca Teatru Wierszalin. Autor dramatów takich jak: Nasza klasa, Car Mikołaj, Obywatel Pekosiewicz, Turlajgroszek, Prorok Ilja, Merlin, Kowal Malambo, Sen pluskwy, Młody Stalin, Śmierć proroka, Historia Jakuba, Niedźwiedź Wojtek, Fatalista, Akropolis nasze oraz cyklu Kwartety otwockie, na który składają się: Geniusz, Sztuka intonacji, Powrót Orfeusza, Krzew gorejący, Helsinki, Cerber z Beaubourg, Pociąg do Moskwy, Obiad u Giulietty. Laureat wielu nagród, m.in. Paszportu „Polityki” (1993), Na­grody Fundacji im. Kościelskich (1994), Medalu im. Stanisława Bieniasza (2002 i 2018), Nike (2010). Dramaty Słobodzianka przetłumaczono na kilkadziesiąt języków i wysta­wiano na scenach całego świata.