80-rocznica-urodzin-henryka-mikolaja-goreckiego-male-requiem-dla-pewnej-polki

80. rocznica urodzin Henryka Mikołaja Góreckiego - „Małe requiem dla pewnej polki”

Koncert został zarejestrowany w ramach projektu Made in Poland podczas tegorocznego festiwalu Sacrum Profanum.

Osobliwa i zagadkowa to kompozycja Henryka Mikołaja Góreckiego. Autor nigdy nie wyjawił genezy tytułu, wspomniał jedynie, że rzecz jest świadectwem smutku, jaki ogarnął go po rozpadzie Czechosłowacji. I to jest chyba trop w zrozumieniu utworu właściwy.

W dziele wszak zawarta zdaje się być tęsknota i nostalgia, właściwa naszym południowym sąsiadom melancholia, zakryta nierzadko pozorną wesołością (wesołkowatością?) i cyrkową wręcz błazenadą. Ów „uśmiech przez łzy” odzwierciedla użyty dźwiękowy materiał. Żałobne treści w postaci chorałowego incipitu Dies irae, ze snującą się liryczną melodią o ludowej proweniencji, zderzone są z żywiołowym czeskim tańcem.Przeznaczona na fortepian i 13 instrumentów kompozycja posiada cztery części. Tranquillo otwiera złowrogi dźwięk dzwonów i namolnie powracająca figura w partii fortepianu z pustymi kwintami w tle. Rzewny melodyczny wątek w wyciszonej dynamice rozwijają następnie instrumenty smyczkowe, by za moment powtórzyć materiał z siłą rozpaczliwego krzyku. Wyrazowo intensywna część druga – Allegro impetuoso-marcatissimo – obejmuje szerokie współbrzmienie fortepianu z wybijającymi się tercjami, tak charakterystycznymi dla Góreckiego, oraz zaczepne motywy pozostałych instrumentów. Ogniwo wieńczy wzruszający zaśpiew klarnetu i subtelna koda smyczków. W Allegro-deciso assai odbija się skłonność Góreckiego do muzyki prostej, ludowej, towarzyszącej swobodnej zabawie. Gdy zawrotne tempo tańca ustaje, powraca nastrój ostatnich taktów drugiej części, który determinuje finalne Adagio-cantabile, z odchodzącymi w nicość akordami fortepianu.

„Małe requiem dla pewnej Polki” powstało w 1993 roku na zamówienie Holland Festival. Adresatem dedykacji jest Schönberg Ensemble, który kompozycję wykona w Krakowie. Prawykonaniem w czerwcu 1993 roku w Amsterdamie dyrygował Reinbert de Leeuw.

Emisja 6 grudnia, godz. 12.25, TVP Kultura

VOD

Koło pióra, 14.03.2019

Scena klasyczna, Fair Play Quartet


FACEBOOK / / INSTAGRAM / YOUTUBE