poeta-w-rosji-jest-kims-wiecej-niz-poeta-zmarl-jewgienij-jewtuszenko

„Poeta w Rosji jest kimś więcej niż poetą”. Zmarł Jewgienij Jewtuszenko

Rosyjski poeta Jewgienij Jewtuszenko, jeden z najpopularniejszych twórców pokolenia lat 60. w ZSRR, zmarł w sobotę w USA w wieku 84 lat. Był poetą, który gromadził tłumy, zawsze pretendującym do oddawania nastrojów całej swojej generacji i epoki.

O śmierci Jewtuszenki, który dzień wcześniej w stanie ciężkim trafił do szpitala w mieście Tulsa w Oklahomie, poinformował jego bliski przyjaciel Michaił Morgulis.

Jewtuszenko urodził się w 1933 roku w obwodzie irkuckim. Należał do pokolenia twórców i intelektualistów, którzy doszli do głosu w erze zainicjowanej przez Nikitę Chruszczowa odwilży na przełomie lat 50. i 60., nazywanych „szestidiesiatnikami”. Zadebiutował pierwszym zbiorem wierszy w 1952 roku i w tym samym roku został najmłodszym autorem przyjętym do Związku Pisarzy ZSRR.

Szerzej znany stał się po publikacji tomu poetyckiego „Trzeci śnieg”, zaatakowanego przez oficjalną krytykę, i poematu „Stacja Zima” o wątkach autobiograficznych, głosu młodego pokolenia poszukującego wartości w postalinowskim Związku Radzieckim. Sposobem, w jaki łączył tematy osobiste ze społecznymi i nonkonformistyczną postawą, zdobywał coraz większą popularność.

Jako poeta Jewtuszenko łączył tradycje liryki rosyjskiej „srebrnego wieku” czyli przełom wieku XIX i XX, z osiągnięciami XX-wiecznej awangardy. Jak jednak sam powiedział, „poeta w Rosji jest kimś więcej niż poetą” i również on uważany był za twórcę, który odzwierciedla nastroje całego pokolenia i aktualne przemiany społeczne. Podejmował tematy niewygodne, a zarazem nie odchodził od tych oficjalnie popieranych w radzieckiej literaturze. Jednocześnie publicznie występował w obronie dysydentów, krytykował inwazję ZSRR na Czechosłowację, a później wojnę w Afganistanie.

Od lat 60. Jewtuszenko wiele podróżował za granicę, gdzie stał się nieoficjalnym przedstawicielem ZSRR okresu „odwilży. Na Zachodzie czytał wiersze przed tłumami słuchaczy. Międzynarodową sławę przyniósł mu poemat „Babi Jar” – requiem nad masakrą Żydów dokonaną przez hitlerowców we wrześniu 1941 roku w wąwozie koło Kijowa.

Jewtuszenko był pierwszym twórcą, który tak otwarcie poruszył w ZSRR temat Holokaustu. W Związku Radzieckim zagłada Żydów podczas II wojny światowej nie była wyróżniana spośród ogólnych ofiar ludności cywilnej.

W latach „pieriestrojki” Jewtuszenko stał się jednym z jej orędowników, publikował wówczas wiele artykułów publicystycznych. W prozie, którą pisał w latach 80. i 90. wciąż podejmował tematy społeczne i wątki trudnej historii swej ojczyzny w XX wieku. Od lat 90. mieszkał w USA, wykładał literaturę na tamtejszych uczelniach, jednak regularnie odwiedzał Rosję.

Dorobek literacki Jewtuszenki to około 150 książek. Jego twórczość doczekała się przekładów w kilkudziesięciu językach, w tym na polski. Jewtuszenko był również scenarzystą, reżyserem, aktorem, tłumaczem i redaktorem literackim, autorem audycji radiowych i telewizyjnych.

Poeta ma być pochowany zgodnie ze swoją ostatnią wolą w podmoskiewskiej miejscowości Pieriediełkino.

VOD

Dezerterzy, Renata Przemyk

Informacje kulturalne, 12.04.2017


FACEBOOK / / INSTAGRAM / YOUTUBE